Những Lưu Ý An Toàn Khi Lắp Dựng Và Sử Dụng Giàn Giáo
Giàn giáo xây dựng là thiết bị không thể thiếu trong các công trình xây dựng, sửa chữa, hoàn thiện nhà ở, nhà xưởng, cầu đường và nhiều hạng mục thi công trên cao. Tuy nhiên, nếu lắp dựng hoặc sử dụng không đúng cách, giàn giáo có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn như sập giàn, ngã cao, rơi vật liệu hoặc tai nạn lao động nghiêm trọng.
Vì vậy, việc nắm rõ các lưu ý an toàn khi lắp dựng và sử dụng giàn giáo là yêu cầu bắt buộc đối với nhà thầu, đội thi công và người lao động trực tiếp tại công trình.
1. Lựa chọn giàn giáo đạt chất lượng trước khi thi công
An toàn giàn giáo bắt đầu từ khâu lựa chọn thiết bị. Trước khi đưa vào sử dụng, cần kiểm tra kỹ chất lượng giàn giáo, bao gồm khung giàn, mâm giàn giáo, chéo giằng, kích tăng, cùm khóa, thang leo và các phụ kiện đi kèm.
Giàn giáo phải đảm bảo độ cứng vững, không bị cong vênh, nứt gãy, rỉ sét nặng hoặc biến dạng. Các mối hàn cần chắc chắn, không bong tróc, không có dấu hiệu xuống cấp. Đối với giàn giáo đã qua sử dụng, cần kiểm tra kỹ hơn để loại bỏ những bộ phận không còn đảm bảo an toàn.
Việc sử dụng giàn giáo kém chất lượng có thể làm giảm khả năng chịu tải, gây mất ổn định trong quá trình thi công và dẫn đến tai nạn nguy hiểm.
2. Lắp dựng giàn giáo trên nền bằng phẳng, chắc chắn
Nền đặt giàn giáo cần bằng phẳng, ổn định và có khả năng chịu lực tốt. Không nên lắp dựng giàn giáo trên nền đất yếu, nền lún, khu vực có nước đọng hoặc mặt bằng gồ ghề nếu chưa có biện pháp gia cố phù hợp.
Khi thi công trên nền đất mềm, cần sử dụng ván kê, đế kê hoặc các biện pháp phân tán lực để tránh tình trạng chân giàn bị lún lệch. Các chân giàn giáo phải được đặt cân bằng, không kê tạm bằng gạch vỡ, gỗ mục hoặc vật liệu không chắc chắn.
Một hệ giàn giáo dù chất lượng tốt nhưng đặt trên nền không ổn định vẫn có thể bị nghiêng, rung lắc hoặc sập đổ trong quá trình sử dụng.
3. Tuân thủ đúng quy trình lắp dựng giàn giáo
Khi lắp dựng giàn giáo, cần thực hiện theo đúng trình tự kỹ thuật. Các bộ phận như khung giàn, thanh giằng, sàn thao tác, thang leo, lan can bảo vệ và chân kích phải được lắp đầy đủ, đúng vị trí.
Không nên lắp dựng giàn giáo theo kiểu tạm bợ, bỏ bớt thanh giằng hoặc thiếu phụ kiện liên kết. Thanh giằng có vai trò rất quan trọng trong việc giữ ổn định toàn bộ hệ giàn, hạn chế rung lắc và chống xô lệch khi có tải trọng tác động.
Đối với hệ giàn giáo cao tầng, cần có biện pháp neo giằng vào công trình theo khoảng cách phù hợp để tăng độ ổn định. Việc tự ý thay đổi kết cấu, tháo bớt bộ phận hoặc di chuyển giàn giáo khi chưa có sự kiểm tra có thể gây nguy hiểm cho toàn bộ công trình.
4. Kiểm tra giàn giáo trước khi đưa vào sử dụng
Sau khi lắp dựng xong, giàn giáo cần được kiểm tra tổng thể trước khi cho công nhân làm việc. Nội dung kiểm tra bao gồm độ thẳng đứng của khung giàn, độ chắc chắn của các mối nối, tình trạng sàn thao tác, lan can bảo vệ, thang leo và các điểm neo giằng.
Cần đảm bảo giàn giáo không bị nghiêng, rung lắc bất thường, thiếu chốt khóa hoặc thiếu thanh giằng. Mâm giàn giáo phải được đặt chắc chắn, không trơn trượt, không cong vênh hoặc có khe hở nguy hiểm.
Việc kiểm tra không chỉ thực hiện một lần khi lắp xong mà cần được duy trì thường xuyên, đặc biệt sau mưa lớn, gió mạnh, sau khi di chuyển giàn giáo hoặc sau thời gian dài không sử dụng.
Xem thêm: Lắp dựng giàn giáo an toàn, đúng kỹ thuật – Đơn giá
5. Không vượt quá tải trọng cho phép
Một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất an toàn là chất tải quá mức lên giàn giáo. Khi làm việc trên giàn giáo, không nên tập kết quá nhiều vật liệu, thiết bị, máy móc hoặc số lượng công nhân vượt quá khả năng chịu tải của hệ giàn.
Vật liệu cần được sắp xếp gọn gàng, phân bổ đều trên sàn thao tác, tránh dồn tải vào một vị trí. Không ném, thả mạnh vật liệu lên giàn giáo vì có thể gây rung lắc, biến dạng hoặc mất cân bằng.
Đối với các hạng mục thi công có tải trọng lớn, cần tính toán kỹ khả năng chịu lực của giàn giáo và lựa chọn loại giàn phù hợp như giàn giáo nêm, giàn giáo ringlock hoặc hệ chống sàn chuyên dụng.
6. Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động
Người lao động làm việc trên giàn giáo cần được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ như mũ bảo hộ, giày chống trượt, dây an toàn, găng tay và quần áo bảo hộ phù hợp. Đối với công việc trên cao, dây an toàn là thiết bị đặc biệt quan trọng, giúp hạn chế rủi ro khi xảy ra trượt ngã.
Ngoài ra, khu vực phía dưới giàn giáo cần được cảnh báo bằng biển báo, rào chắn hoặc dây phân cách để tránh người không có nhiệm vụ đi vào vùng nguy hiểm. Khi thi công ở nơi đông người, cần có lưới bao che, bạt che hoặc biện pháp chống rơi vật liệu.
An toàn lao động không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn phụ thuộc rất lớn vào ý thức và thói quen làm việc của từng công nhân tại công trình.
7. Không làm việc trên giàn giáo trong điều kiện thời tiết nguy hiểm
Khi trời mưa lớn, gió mạnh, sấm sét hoặc điều kiện thời tiết bất lợi, cần hạn chế hoặc tạm dừng làm việc trên giàn giáo. Bề mặt sàn thao tác khi bị ướt có thể trở nên trơn trượt, làm tăng nguy cơ té ngã.
Gió mạnh cũng có thể khiến giàn giáo rung lắc, đặc biệt với các hệ giàn giáo cao hoặc có lắp thêm lưới bao che, bạt che. Trong trường hợp bắt buộc phải thi công, cần có người phụ trách an toàn đánh giá hiện trạng và đưa ra biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp.
Không nên chủ quan với thời tiết, vì chỉ một sơ suất nhỏ khi làm việc trên cao cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
8. Sử dụng thang leo đúng cách
Công nhân cần di chuyển lên xuống giàn giáo bằng thang leo chuyên dụng, không leo trèo trực tiếp lên khung giàn hoặc các thanh giằng. Việc leo trèo không đúng vị trí rất dễ gây trượt chân, mất thăng bằng hoặc làm biến dạng kết cấu giàn giáo.
Thang leo phải được lắp chắc chắn, có vị trí thuận tiện và đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng. Khi mang theo dụng cụ, người lao động nên sử dụng túi đựng chuyên dụng, tránh cầm quá nhiều vật dụng khi leo lên xuống.
Đây là một lưu ý nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn trong việc phòng tránh tai nạn khi thi công trên cao.
9. Không tự ý tháo dỡ hoặc thay đổi kết cấu giàn giáo
Trong quá trình thi công, công nhân không được tự ý tháo dỡ thanh giằng, mâm giàn giáo, lan can bảo vệ, chốt khóa hoặc bất kỳ bộ phận nào của giàn giáo khi chưa có sự đồng ý của người phụ trách kỹ thuật.
Nhiều tai nạn xảy ra do việc tháo tạm một vài chi tiết để thuận tiện thi công, nhưng lại làm giảm độ ổn định của toàn bộ hệ giàn. Nếu cần thay đổi vị trí hoặc điều chỉnh kết cấu, phải có người có chuyên môn kiểm tra và thực hiện đúng quy trình.
Việc tháo dỡ giàn giáo sau khi hoàn thành công việc cũng cần tiến hành theo thứ tự từ trên xuống dưới, không tháo ồ ạt hoặc tháo sai trình tự.
10. Đào tạo an toàn cho công nhân trước khi thi công
Trước khi làm việc với giàn giáo, công nhân cần được hướng dẫn về quy trình lắp dựng, sử dụng, kiểm tra và xử lý tình huống nguy hiểm. Đội thi công cần hiểu rõ các nguyên tắc an toàn cơ bản như không quá tải, không leo trèo sai cách, không làm việc khi giàn giáo chưa được kiểm tra và luôn sử dụng bảo hộ lao động.
Đối với các công trình lớn, nên có người phụ trách an toàn lao động theo dõi thường xuyên, nhắc nhở công nhân và kiểm tra hiện trường mỗi ngày. Việc đào tạo và giám sát tốt sẽ giúp hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả thi công và bảo vệ sức khỏe cho người lao động.
11. Kiểm tra định kỳ trong suốt quá trình sử dụng
Giàn giáo sau khi đưa vào sử dụng vẫn cần được kiểm tra định kỳ. Các yếu tố cần chú ý gồm tình trạng chân giàn, thanh giằng, sàn thao tác, phụ kiện liên kết, điểm neo, độ nghiêng và dấu hiệu biến dạng.
Nếu phát hiện bộ phận bị hư hỏng, lỏng lẻo hoặc không đảm bảo an toàn, cần dừng sử dụng ngay để sửa chữa hoặc thay thế. Tuyệt đối không tiếp tục thi công trên hệ giàn giáo có dấu hiệu mất ổn định.
Kiểm tra định kỳ là cách đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa sự cố trước khi tai nạn xảy ra.
Kết luận An Toàn Khi Lắp Dựng Và Sử Dụng Giàn Giáo
An toàn khi lắp dựng và sử dụng giàn giáo là yếu tố quan trọng trong mọi công trình xây dựng. Một hệ giàn giáo an toàn cần đảm bảo từ khâu lựa chọn thiết bị, lắp dựng đúng kỹ thuật, kiểm tra trước khi sử dụng, kiểm soát tải trọng cho đến việc trang bị bảo hộ và đào tạo người lao động.
Theo: Giàn Giáo TPHCM
