Trọng lượng giàn giáo xây dựng là thông số cần thiết khi dự toán vật tư, bố trí phương tiện vận chuyển, kiểm tra tải trọng tác dụng lên nền và tổ chức lắp dựng tại công trường. Mỗi loại giàn giáo có cấu tạo, kích thước ống thép và phụ kiện liên kết khác nhau nên không thể áp dụng một mức trọng lượng chung.
Trong thực tế, từ “trọng lượng” thường được dùng để chỉ khối lượng tính bằng kilôgam của một khung, một cây chống hoặc một bộ giàn giáo. Thông số này không đồng nghĩa với tải trọng chịu lực của sản phẩm.
1. Trọng lượng giàn giáo xây dựng là gì?
Trọng lượng giàn giáo có thể được hiểu theo bốn cách:
- Trọng lượng của từng cấu kiện, chẳng hạn kg/khung hoặc kg/cây;
- Trọng lượng của một bộ giàn giáo cơ bản;
- Tổng trọng lượng của toàn bộ hệ giàn giáo đã lắp dựng;
- Trọng lượng vật tư dùng để tính vận chuyển, bốc xếp và lưu kho.
Khi nhận báo giá, cần kiểm tra đơn vị đo vì cách gọi “một bộ giàn giáo” không thống nhất giữa các nhà cung cấp. Một bộ giáo khung có thể được hiểu là hai khung và hai thanh chéo, nhưng cũng có nơi báo khung, thanh chéo, mâm thao tác và kích chân thành các hạng mục riêng.
Trọng lượng không phải tải trọng chịu lực
Đây là điểm dễ bị hiểu sai nhất. Một khung nặng 13 kg không có nghĩa là chịu tải tốt hơn mọi khung nặng 11 kg. Khả năng chịu lực còn phụ thuộc vào:
- Mác và giới hạn chảy của thép;
- Đường kính, chiều dày thực tế của ống;
- Chất lượng mối hàn;
- Chiều dài không được giằng;
- Độ lệch tâm của tải trọng;
- Hệ thanh ngang, thanh chéo và neo giữ;
- Nền đặt chân giáo;
- Mức độ ăn mòn hoặc biến dạng;
- Cấu hình lắp dựng thực tế.
Do đó, cân nặng chỉ là một thông số kiểm tra sản phẩm, không phải căn cứ duy nhất để xác định tải trọng cho phép.
Báo Giá Giàn Giáo Khung H – Giá Giàn Giáo 1m7 Chất Lượng, Giá Rẻ
2. Những yếu tố ảnh hưởng đến trọng lượng giàn giáo
Kích thước cấu kiện
Khung hoặc cây chống càng dài thì lượng thép sử dụng càng lớn. Cây chống 3 m thường nặng hơn đáng kể so với cây 1 m của cùng một hệ.
Đường kính và chiều dày ống
Ống Ø49 × 2,5 mm sẽ nặng hơn ống Ø49 × 2,0 mm có cùng chiều dài. Chênh lệch vài phần mười milimét trên thành ống có thể tạo ra chênh lệch lớn khi tính cho hàng trăm hoặc hàng nghìn cấu kiện.
Số lượng chi tiết liên kết
Ngoài thân ống, cây giáo còn có đầu nối, tai nêm, đĩa Ringlock, chốt, bản mã và mối hàn. Ringlock thường có nhiều đĩa liên kết hơn cây chống nêm nên hai cấu kiện cùng chiều dài và cùng đường kính ống vẫn có thể khác cân nặng.
Công nghệ hoàn thiện bề mặt
Sơn dầu, mạ kẽm điện phân và nhúng kẽm nóng đều làm thay đổi khối lượng thành phẩm ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, khác biệt do chiều dày ống và số lượng phụ kiện thường đáng kể hơn.
Sai số sản xuất
Ống thép có dung sai chiều dày, đường kính và chiều dài. Vì vậy, sản phẩm thực tế có thể chênh lệch so với trọng lượng danh nghĩa trong catalogue.
3. Trọng lượng giàn giáo khung
Giàn giáo khung, còn gọi là giàn giáo chữ H, được chế tạo từ hai ống đứng cùng các thanh ngang, tay cong và đầu nối. Kích thước phổ biến tại Việt Nam có bề rộng khoảng 1.250 mm và chiều cao 900–1.700 mm.
Bảng trọng lượng khung giàn giáo
| Loại khung | Kích thước tham khảo | Trọng lượng một khung |
|---|---|---|
| Khung 0,9 m | 900 × 1.250 mm | Khoảng 6,5 kg |
| Khung 1,2 m | 1.200 × 1.250 mm | Khoảng 8,5 kg |
| Khung 1,53 m | 1.530 × 1.250 mm | Khoảng 10–12 kg |
| Khung 1,7 m | 1.700 × 1.250 mm | Khoảng 11–13 kg |
Một nhà sản xuất công bố khung 1.700 × 1.250 mm, thành ống danh nghĩa 2 mm, có trọng lượng khoảng 12,5 kg. Các bảng sản phẩm khác cho thấy khung 1,7 m có thể dao động từ khoảng 10,5 đến 13 kg khi chiều dày thay đổi từ 1,7 đến 2 mm; khung 1,53 m thường vào khoảng 10–12 kg.
Một bộ giàn giáo khung nặng bao nhiêu?
Giả sử một bộ cơ bản gồm:
- Hai khung chữ H;
- Hai thanh giằng chéo.
Với khung 1,7 m nặng 11–13 kg/khung và mỗi thanh chéo nặng xấp xỉ 1,2–1,4 kg, tổng khối lượng một bộ cơ bản vào khoảng:
2 × 11–13 + 2 × 1,2–1,4 = khoảng 24,4–28,8 kg.
Nếu bộ sản phẩm có thêm mâm thao tác, kích chân, bánh xe, thang và lan can, tổng trọng lượng có thể tăng lên đáng kể.
Không nên ghi đơn giản “một bộ giáo nặng 25 kg” trong hợp đồng mà không liệt kê các cấu kiện được tính kèm.
4. Trọng lượng giàn giáo nêm
Giàn giáo nêm thường được sử dụng làm hệ chống cốp pha sàn và dầm. Cây chống đứng phổ biến được làm từ ống thép Ø49 × 2 mm, trên thân có các cụm tai nêm để liên kết thanh giằng ngang.
Trọng lượng cây chống đứng giáo nêm
| Chiều dài cây chống | Quy cách tham khảo | Trọng lượng |
|---|---|---|
| 0,5 m | Ø49 × 2 mm, có đầu nối và cụm nêm | Khoảng 1,9 kg |
| 1,0 m | Ø49 × 2 mm, một cụm nêm | Khoảng 3,1 kg |
| 1,5 m | Ø49 × 2 mm, hai cụm nêm | Khoảng 4,8 kg |
| 2,0 m | Ø49 × 2 mm, hai cụm nêm | Khoảng 5,9 kg |
| 2,5 m | Ø49 × 2 mm, ba cụm nêm | Khoảng 7,6 kg |
| 3,0 m | Ø49 × 2 mm | Thường khoảng 8,5–9,2 kg* |
Các mức từ 0,5 đến 2,5 m trong bảng là số liệu cấu kiện do một đơn vị sản xuất và cho thuê công bố. Cây 3 m cần kiểm tra trực tiếp theo số cụm nêm, đầu nối và chiều dày thực tế; khoảng 8,5–9,2 kg chỉ là mức dự toán sơ bộ cho cấu hình Ø49 × 2 mm.
Trọng lượng thanh giằng ngang giáo nêm
| Chiều dài giằng | Quy cách tham khảo | Trọng lượng |
|---|---|---|
| 0,45 m | Ø42 × 2 mm | Khoảng 1,2 kg |
| 0,55 m | Ø42 × 2 mm | Khoảng 1,4 kg |
| 0,95 m | Ø42 × 2 mm | Khoảng 2,1 kg |
| 1,15 m | Ø42 × 2 mm | Khoảng 2,4 kg |
Kích U hoặc kích bằng rỗng Ø34 dài 0,5 m được cùng nguồn công bố ở mức khoảng 1,6 kg/cây.
Ví dụ tính trọng lượng một cụm giáo nêm
Giả sử một ô chống gồm:
- Bốn cây đứng 2,5 m;
- Tám thanh giằng 1,15 m;
- Bốn kích chân;
- Bốn kích U.
Trọng lượng sơ bộ:
- Cây đứng: 4 × 7,6 = 30,4 kg;
- Thanh giằng: 8 × 2,4 = 19,2 kg;
- Kích chân: 4 × 1,6 = 6,4 kg;
- Kích U: 4 × 1,6 = 6,4 kg.
Tổng cộng khoảng 62,4 kg, chưa bao gồm chống đà, chống consol, giằng chéo và vật tư cốp pha.
Số thanh giằng thực tế phụ thuộc vào số tầng liên kết và phương án bố trí, vì vậy ví dụ này chỉ dùng để dự toán vận chuyển.
5. Trọng lượng giàn giáo Ringlock
Ringlock, còn gọi là giàn giáo đĩa, sử dụng các đĩa rosette hàn trên cây đứng. Thanh ngang và thanh chéo liên kết với đĩa bằng đầu khóa và chốt nêm.
Ở thị trường Việt Nam, cây đứng Ringlock thường sử dụng ống Ø49 hoặc Ø60, thành ống khoảng 2–2,5 mm, với chiều dài phổ biến 1–3 m. Thanh ngang có thể dùng ống Ø42 dày khoảng 1,8–2 mm. Vì đường kính, chiều dày, số đĩa và kiểu đầu nối không đồng nhất, Ringlock không có một bảng trọng lượng chung cho mọi hãng.
Bảng trọng lượng Ringlock tham khảo theo hệ Doka
| Chiều dài cây đứng | Trọng lượng một cây |
|---|---|
| 0,5 m | Khoảng 3,2 kg |
| 1,0 m | Khoảng 5,5 kg |
| 1,5 m | Khoảng 7,8 kg |
| 2,0 m | Khoảng 10,1 kg |
| 2,5 m | Khoảng 12,7 kg |
| 3,0 m | Khoảng 15,7 kg |
| 4,0 m | Khoảng 19,3 kg |
Đây là số liệu của một hệ Ringlock cụ thể do Doka công bố; các đĩa liên kết được bố trí theo bước 0,5 m. Không nên dùng nguyên bảng này để nghiệm thu sản phẩm Ringlock của hãng khác hoặc sản phẩm Ø49 × 2 mm sản xuất trong nước.
Vì sao Ringlock thường nặng hơn giáo nêm?
So với cây nêm cùng chiều dài, cây Ringlock có thể nặng hơn vì:
- Đĩa rosette có khối lượng lớn hơn tai nêm;
- Số đĩa có thể nhiều hơn;
- Một số hệ dùng ống thành dày hơn;
- Đầu nối và cơ cấu liên kết phức tạp hơn;
- Hệ dùng cho giàn giáo làm việc có thể khác hệ chuyên chống cốp pha.
Tuy nhiên, không nên kết luận Ringlock luôn nặng hơn. Một cây Ringlock Ø49 × 2 mm có thể nhẹ hơn sản phẩm Ringlock Ø48,3 × 3,2 mm dù có cùng chiều dài.
6. So sánh trọng lượng ba loại giàn giáo
| Hệ giàn giáo | Cấu kiện so sánh | Khoảng trọng lượng |
|---|---|---|
| Giàn giáo khung | Một khung cao 0,9–1,7 m | Khoảng 6,5–13 kg |
| Giàn giáo nêm | Một cây đứng dài 0,5–2,5 m, Ø49 × 2 mm | Khoảng 1,9–7,6 kg |
| Ringlock | Một cây đứng dài 0,5–3 m theo hệ Doka | Khoảng 3,2–15,7 kg |
Bảng này chỉ giúp hình dung mức độ nặng nhẹ. Không nên so sánh trực tiếp một khung chữ H với một cây đứng nêm hoặc Ringlock vì số lượng cấu kiện cần thiết để tạo thành một khoang giáo hoàn chỉnh khác nhau.
Để so sánh kinh tế chính xác, nên tính:
Tổng trọng lượng hệ hoàn chỉnh ÷ diện tích sàn hoặc thể tích không gian phục vụ.
Hệ có cấu kiện đơn lẻ nhẹ hơn chưa chắc có tổng trọng lượng thấp hơn nếu phải sử dụng nhiều cây đứng, thanh ngang và phụ kiện hơn.
Giá Thuê Giàn Giáo Tại TPHCM Mới Nhất – Bảng Giá Chi Tiết
7. Cách tính trọng lượng ống thép của giàn giáo
Khối lượng lý thuyết của một đoạn ống có thể tính theo công thức:
m = ρ × π/4 × [D² − (D − 2t)²] × L
Trong đó:
m: khối lượng ống;ρ: khối lượng riêng của thép, thường lấy gần đúng 7.850 kg/m³;D: đường kính ngoài;t: chiều dày thành ống;L: chiều dài ống.
Ví dụ với ống Ø49 × 2 mm dài 2,5 m
Khối lượng lý thuyết của riêng phần ống vào khoảng 5,8 kg. Trong khi cây chống nêm thành phẩm 2,5 m được công bố nặng khoảng 7,6 kg.
Phần chênh lệch khoảng 1,8 kg đến từ:
- Đầu nối;
- Ba cụm tai nêm;
- Bản mã;
- Mối hàn;
- Lớp hoàn thiện bề mặt;
- Sai số vật liệu và sản xuất.
Vì vậy, công thức ống thép chỉ dùng để kiểm tra sơ bộ. Trọng lượng thành phẩm phải được cân hoặc lấy từ hồ sơ của nhà sản xuất.
8. Cách tính tổng trọng lượng vật tư giàn giáo
Công thức dự toán đơn giản:
Tổng trọng lượng = Σ(số lượng cấu kiện × trọng lượng mỗi cấu kiện)
Ví dụ:
- 100 khung giáo 1,7 m, mỗi khung 12,5 kg: khoảng 1.250 kg;
- 100 cây nêm 2,5 m, mỗi cây 7,6 kg: khoảng 760 kg;
- 100 cây Ringlock 3 m theo hệ Doka, mỗi cây 15,7 kg: khoảng 1.570 kg.
Khi tính phương tiện vận chuyển, cần cộng thêm:
- Thanh giằng và phụ kiện;
- Mâm thao tác;
- Kích chân và kích đầu;
- Pallet, kiện thép hoặc khung chứa;
- Dây đai và vật tư đóng gói;
- Sai số khối lượng thực tế.
Không nên xếp xe đúng bằng tải trọng danh nghĩa từ phép tính lý thuyết vì số lượng và trọng lượng thực tế có thể chênh lệch.
9. Cách kiểm tra trọng lượng khi mua hoặc thuê giàn giáo
Yêu cầu bảng kê riêng từng cấu kiện
Bảng kê nên thể hiện:
- Tên sản phẩm;
- Kích thước;
- Đường kính ống;
- Chiều dày danh nghĩa;
- Trọng lượng một chiếc;
- Số lượng;
- Tổng trọng lượng.
Cân mẫu ngẫu nhiên
Không nhất thiết phải cân toàn bộ lô hàng. Có thể chọn mẫu ở nhiều kiện khác nhau, cân từng cấu kiện rồi so sánh với bảng kê.
Đo chiều dày thực tế
Hai sản phẩm giống nhau về hình thức nhưng chênh lệch 1–2 kg có thể xuất phát từ việc sử dụng ống mỏng hơn. Cần đo tại nhiều điểm và lưu ý lớp mạ có thể ảnh hưởng đến kết quả đo.
Kiểm tra chứ không chỉ nhìn vào cân nặng
Sản phẩm nặng bất thường có thể do:
- Đọng nước hoặc bùn bên trong;
- Bám nhiều bê tông;
- Sửa chữa bằng cách hàn chồng thép;
- Dùng cấu kiện không đúng thiết kế.
Ngược lại, sản phẩm nhẹ bất thường có thể do ống thiếu chiều dày, thiếu đĩa, thiếu tai nêm hoặc sai quy cách.
10. Trọng lượng bản thân trong tính toán an toàn
Toàn bộ khối lượng của giàn giáo tạo thành tải trọng bản thân truyền xuống nền, sàn hoặc kết cấu công trình. Khi giàn giáo được lắp nhiều tầng, trọng lượng tích lũy ở chân hệ thống có thể rất lớn ngay cả khi trên sàn chưa đặt người và vật liệu.
Người thiết kế còn phải xét đồng thời:
- Tải người lao động;
- Vật liệu và thiết bị thi công;
- Cốp pha và bê tông tươi;
- Lực ngang khi thao tác;
- Gió tác dụng lên giàn giáo và lưới bao che;
- Tải trọng động trong vận chuyển vật liệu;
- Độ lún của nền và độ lệch của chân giáo.
TCVN 13662:2023 hiện quy định các yêu cầu an toàn đối với việc lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng và tháo dỡ giàn giáo; QCVN 18:2021/BXD là quy chuẩn quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng. Việc biết trọng lượng cấu kiện không thay thế cho thiết kế, kiểm tra ổn định và nghiệm thu hệ giàn giáo.
Kết luận
Trọng lượng giàn giáo xây dựng thay đổi theo loại hệ, kích thước và quy cách vật liệu:
- Khung giàn giáo chữ H phổ biến nặng khoảng 6,5–13 kg/khung;
- Cây chống nêm Ø49 × 2 mm dài 0,5–2,5 m nặng khoảng 1,9–7,6 kg/cây;
- Cây Ringlock theo một hệ sản phẩm quốc tế dài 0,5–3 m nặng khoảng 3,2–15,7 kg/cây.
Các con số trên chỉ mang tính tham khảo. Khi dự toán hoặc nghiệm thu, cần sử dụng đúng bảng trọng lượng của nhà sản xuất, cân mẫu thực tế và xác định rõ các phụ kiện được tính kèm.
Quan trọng hơn, trọng lượng lớn không tự động đồng nghĩa với khả năng chịu tải cao. Độ an toàn của giàn giáo phụ thuộc vào cả vật liệu, cấu tạo liên kết, hệ giằng, neo giữ, nền móng và phương án lắp dựng của toàn hệ thống.
Mọi chi tiết vui lòng liên hệ:
Hotline (Zalo): 0907.139.845
Web: https://giangiao.vn/
