Việc nắm rõ các bước lắp đặt giàn giáo bao che công trình giúp nhà thầu chủ động kiểm soát chất lượng, hạn chế rủi ro mất an toàn và nâng cao hiệu quả thi công.

Vì sao cần lắp đặt giàn giáo bao che đúng kỹ thuật?
Giàn giáo bao che nếu được lắp đặt đúng kỹ thuật sẽ mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho công trình. Trước hết, hệ giàn giáo giúp bảo vệ công nhân khi làm việc trên cao, tạo sàn thao tác ổn định và hạn chế nguy cơ té ngã. Bên cạnh đó, lớp lưới bao che giúp giảm bụi, hạn chế vật liệu rơi văng ra khu vực xung quanh, đặc biệt quan trọng với công trình nằm trong khu dân cư, mặt tiền đường lớn hoặc khu vực có nhiều người qua lại.
Ngoài yếu tố an toàn, giàn giáo bao che còn góp phần tạo hình ảnh công trình chuyên nghiệp, gọn gàng và dễ kiểm soát tiến độ thi công. Nếu lắp đặt sai kỹ thuật, hệ giàn giáo có thể bị rung lắc, nghiêng lệch, mất ổn định khi gặp gió lớn hoặc chịu tải không phù hợp. Vì vậy, quá trình lắp dựng cần được thực hiện theo biện pháp thi công đã được phê duyệt và do đội ngũ có kinh nghiệm đảm nhận.
Lắp dựng giàn giáo an toàn, đúng kỹ thuật – Đơn giá
Các bước lắp đặt giàn giáo bao che công trình
Bước 1: Khảo sát mặt bằng và lập phương án lắp dựng
Trước khi lắp đặt, đơn vị thi công cần khảo sát tổng thể mặt bằng công trình. Nội dung khảo sát bao gồm chiều cao công trình, khoảng cách từ công trình đến ranh đất, điều kiện nền đặt chân giáo, vị trí đường điện, lối đi, khu vực tập kết vật tư và phạm vi cần bao che.
Từ kết quả khảo sát, kỹ thuật viên sẽ lập phương án lắp dựng giàn giáo phù hợp. Phương án này cần xác định rõ loại giàn giáo sử dụng, chiều cao lắp dựng, khoảng cách khung, vị trí giằng, vị trí neo tường, phương án lắp lưới bao che, sàn thao tác và biện pháp an toàn cho người lao động.
Đây là bước quan trọng vì mỗi công trình có điều kiện thi công khác nhau. Công trình nhà phố trong hẻm nhỏ sẽ có yêu cầu khác với công trình cao tầng hoặc công trình mặt tiền lớn. Nếu bỏ qua bước khảo sát, hệ giàn giáo có thể không phù hợp với thực tế, gây khó khăn khi thi công và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Bước 2: Chuẩn bị vật tư giàn giáo bao che
Sau khi có phương án lắp dựng, cần chuẩn bị đầy đủ vật tư trước khi thi công. Một hệ giàn giáo bao che thường bao gồm khung giàn giáo, giằng chéo, mâm giàn giáo, kích tăng, chân đế, ống tuýp, cùm xoay, cùm tĩnh, cầu thang giàn giáo, lan can, lưới bao che, dây buộc, khóa liên kết và các phụ kiện neo giằng.
Vật tư đưa vào sử dụng cần được kiểm tra kỹ. Khung giáo không bị cong vênh, nứt gãy, móp méo hoặc rỉ sét nghiêm trọng. Giằng chéo phải còn đủ chốt khóa. Mâm giàn giáo cần chắc chắn, không thủng, không biến dạng và có móc khóa an toàn. Cùm khóa phải siết được chắc, không trờn ren. Lưới bao che cần còn độ bền, không rách lớn, phù hợp với chiều cao và phạm vi che chắn.
Việc chuẩn bị vật tư đúng quy cách giúp quá trình lắp đặt diễn ra nhanh hơn, hạn chế thiếu hụt phụ kiện khi thi công và đảm bảo hệ giàn giáo hoạt động ổn định.

Bước 3: Vệ sinh, làm phẳng và gia cố nền đặt giàn giáo
Nền đặt chân giàn giáo phải được vệ sinh sạch sẽ, loại bỏ vật cản, đất yếu, gạch vụn hoặc khu vực lún sụt. Đối với nền bê tông chắc chắn, có thể đặt chân đế hoặc kích tăng trực tiếp theo phương án thi công. Đối với nền đất, nền yếu hoặc khu vực có nguy cơ lún, cần kê tấm lót, đà gỗ hoặc bản thép để phân bổ tải trọng.
Không nên đặt chân giàn giáo trực tiếp lên nền đất mềm, hố ga, nắp cống, gạch vỡ hoặc vật liệu kê tạm không ổn định. Khi chân giáo không cân bằng, toàn bộ hệ bao che có thể bị nghiêng, gây rung lắc trong quá trình sử dụng.
Ở bước này, đội lắp dựng cũng cần xác định tim tuyến giàn giáo, khoảng cách dựng khung và vị trí chân giáo đầu tiên. Việc căn chỉnh ngay từ ban đầu sẽ giúp hệ giàn giáo thẳng hàng, đẹp, dễ neo giằng và thuận tiện khi lắp các tầng tiếp theo.
Bước 4: Lắp dựng tầng giàn giáo đầu tiên
Tầng giàn giáo đầu tiên là nền tảng của toàn bộ hệ giàn giáo bao che. Đội thi công tiến hành đặt chân đế hoặc kích tăng, sau đó dựng khung giáo đầu tiên, lắp giằng chéo và liên kết các khung kế tiếp theo đúng khoảng cách thiết kế.
Trong quá trình lắp tầng đầu tiên, cần kiểm tra độ thẳng đứng của khung, độ cân bằng của chân giáo và độ chắc chắn của các điểm liên kết. Kích tăng được điều chỉnh để cân chỉnh cao độ, giúp hệ khung đứng vững và đồng đều.
Tầng đầu tiên không nên lắp qua loa vì mọi sai lệch ở tầng này sẽ ảnh hưởng đến các tầng phía trên. Nếu khung đầu tiên bị nghiêng, các tầng sau sẽ càng khó căn chỉnh và có thể làm giảm độ ổn định của toàn bộ hệ giàn giáo bao che.
Bước 5: Lắp giằng chéo, giằng ngang và liên kết ổn định
Sau khi dựng khung, cần lắp đầy đủ giằng chéo, giằng ngang và các liên kết phụ trợ. Giằng chéo có nhiệm vụ chống xô lệch, tăng độ cứng cho hệ giàn giáo. Giằng ngang giúp liên kết các khung lại với nhau, giữ khoảng cách ổn định và hạn chế rung lắc.
Đối với giàn giáo bao che cao tầng hoặc bao che mặt ngoài công trình, hệ giằng cần được bố trí liên tục theo phương đứng và phương ngang. Các vị trí giao nhau phải được khóa chắc bằng chốt, cùm hoặc phụ kiện phù hợp. Không nên bỏ bớt giằng để tiết kiệm vật tư vì điều này có thể làm giảm khả năng chịu lực và gây mất an toàn khi có gió lớn.
Ngoài giằng của hệ khung, giàn giáo bao che còn cần được neo vào kết cấu công trình theo khoảng cách phù hợp. Neo giàn giáo giúp hệ bao che bám chắc vào công trình, hạn chế tình trạng tách khỏi mặt đứng hoặc đổ nghiêng ra ngoài.
Bước 6: Lắp sàn thao tác, lan can và tấm chặn chân
Sau khi hệ khung và giằng đã ổn định, tiến hành lắp mâm giàn giáo hoặc sàn thao tác tại các vị trí cần làm việc. Mâm giàn giáo phải được đặt đúng vị trí, móc khóa chắc vào khung, không bị cập kênh hoặc xê dịch khi công nhân di chuyển.
Tại các tầng làm việc, cần bố trí lan can an toàn, thanh chắn giữa và tấm chặn chân. Lan can giúp ngăn ngừa nguy cơ người lao động rơi ngã, còn tấm chặn chân giúp hạn chế dụng cụ, vật tư nhỏ rơi xuống phía dưới.
Lối lên xuống cũng cần được bố trí hợp lý. Có thể sử dụng cầu thang giàn giáo, thang leo chuyên dụng hoặc khoang thang riêng tùy theo quy mô công trình. Không nên leo trèo tùy tiện trên khung giáo vì dễ gây trượt ngã và làm biến dạng hệ liên kết.
Bước 7: Lắp lưới bao che công trình
Lưới bao che là bộ phận quan trọng của hệ giàn giáo bao che. Sau khi khung giáo đã được dựng ổn định, đội thi công tiến hành phủ lưới từ trên xuống hoặc từ dưới lên tùy điều kiện thực tế. Lưới cần được căng đều, không chùng quá mức và không để hở các khoảng lớn.
Các mép lưới phải được buộc chắc vào khung giàn giáo, ống tuýp hoặc thanh liên kết. Khoảng cách buộc cần đủ dày để lưới không bị bung khi gặp gió. Với công trình cao tầng, nên kiểm tra kỹ các vị trí góc, mép biên và khu vực chịu gió mạnh.
Lưới bao che không chỉ giúp giảm bụi và hạn chế vật rơi mà còn tạo tính thẩm mỹ cho công trình. Vì vậy, cần lắp lưới thẳng, đều, tránh tình trạng nhăn, rách, xộc xệch gây mất mỹ quan và giảm hiệu quả che chắn.

Bước 8: Kiểm tra tổng thể và nghiệm thu trước khi sử dụng
Sau khi hoàn thành lắp dựng, cần kiểm tra toàn bộ hệ giàn giáo bao che trước khi đưa vào sử dụng. Nội dung kiểm tra gồm độ thẳng đứng của khung, độ chắc của chân giáo, tình trạng giằng chéo, cùm khóa, mâm sàn, lan can, tấm chặn chân, điểm neo tường và lớp lưới bao che.
Nếu phát hiện khung giáo cong vênh, chân giáo lún, mâm sàn cập kênh, cùm khóa lỏng hoặc lưới bao che chưa chắc chắn, cần xử lý ngay trước khi cho công nhân làm việc. Việc nghiệm thu nên được thực hiện bởi người có chuyên môn, có biên bản kiểm tra và phân công trách nhiệm rõ ràng.
Trong quá trình sử dụng, giàn giáo bao che cũng cần được kiểm tra định kỳ, đặc biệt sau mưa lớn, gió mạnh hoặc sau khi công trình thay đổi tải trọng, tháo dỡ một phần kết cấu, di chuyển vật tư nặng gần khu vực giàn giáo.
Lưu ý an toàn khi lắp đặt giàn giáo bao che công trình
Khi lắp đặt giàn giáo bao che, người lao động cần được trang bị đầy đủ bảo hộ như mũ bảo hộ, giày bảo hộ, găng tay, dây an toàn và áo phản quang nếu làm việc ở khu vực có phương tiện ra vào. Khu vực lắp dựng cần có biển cảnh báo, rào chắn và người giám sát để hạn chế người không phận sự đi vào.
Không lắp dựng giàn giáo khi thời tiết xấu, mưa to, gió lớn hoặc điều kiện ánh sáng không đảm bảo. Không chất vật liệu quá tải lên sàn thao tác. Không tự ý tháo giằng, tháo neo, tháo lan can khi chưa có chỉ đạo của người phụ trách kỹ thuật.
Ngoài ra, công nhân chỉ nên làm việc trên hệ giàn giáo đã được nghiệm thu an toàn. Trong quá trình thi công, nếu phát hiện giàn giáo rung lắc bất thường, lưới bao che bung, chân giáo lún hoặc các liên kết bị lỏng, cần dừng làm việc và báo ngay cho người phụ trách để xử lý.
Theo: Giàn Giáo TPHCM
